Ngành gia dụng tại thị trường Việt Nam – Tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức
Mặt bằng đẹp ngày càng đắt: Cửa hàng bán lẻ có còn cần vị trí trung tâm?
Nội dung bài viết :
Khi “vị trí vàng” từng là yếu tố quyết định thành công của bán lẻ
Trong ngành bán lẻ truyền thống, vị trí luôn được xem là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định khả năng thành công của một cửa hàng. Các tiêu chí về vị trí, địa điểm, cơ sở kinh doanh đã trở thành nguyên tắc quen thuộc trong kinh doanh bán lẻ, bởi một mặt bằng nằm ở khu vực trung tâm, tuyến phố đông người hoặc trung tâm thương mại lớn có thể mang lại lợi thế rõ rệt về khả năng tiếp cận khách hàng.
Trong nhiều năm, một cửa hàng có vị trí đẹp đồng nghĩa với việc thương hiệu có nhiều cơ hội được nhìn thấy hơn. Lưu lượng người qua lại lớn giúp doanh nghiệp tăng khả năng thu hút khách hàng mới, đồng thời tạo ra sự nhận diện thương hiệu mạnh hơn so với những cửa hàng nằm ở khu vực ít người tiếp cận. Đối với nhiều ngành hàng như thời trang, mỹ phẩm, F&B hay bán lẻ cao cấp, mặt bằng không chỉ là nơi bán sản phẩm mà còn là một phần trong trải nghiệm thương hiệu. Một cửa hàng nằm ở vị trí trung tâm thường mang lại cảm giác chuyên nghiệp, uy tín và cao cấp hơn trong nhận thức của khách hàng.
Chính vì vậy, nhiều thương hiệu sẵn sàng chi trả mức chi phí thuê rất cao để sở hữu những vị trí được xem là “điểm vàng”. Tuy nhiên, sự phát triển của thương mại điện tử, mạng xã hội và các mô hình bán hàng mới đang khiến vai trò của mặt bằng bán lẻ thay đổi đáng kể.
Câu hỏi đặt ra hiện nay không còn đơn giản là: “Cửa hàng nằm ở đâu?” mà là: “Cửa hàng đang đóng vai trò gì trong toàn bộ hệ thống kinh doanh của doanh nghiệp?”
Hành vi mua sắm thay đổi đang làm giảm sự phụ thuộc vào mặt bằng vật lý
Sự phát triển của Internet và các nền tảng thương mại điện tử đã làm thay đổi hoàn toàn hành trình mua hàng của người tiêu dùng. Nếu trước đây khách hàng thường bắt đầu quá trình mua sắm bằng việc đi qua cửa hàng, nhìn thấy sản phẩm và đưa ra quyết định ngay tại điểm bán, thì hiện nay quá trình này diễn ra trên nhiều nền tảng khác nhau. Một khách hàng có thể biết đến một thương hiệu thông qua video trên TikTok, tìm kiếm thêm thông tin trên Google, đọc đánh giá trên sàn thương mại điện tử, tham khảo ý kiến cộng đồng rồi mới quyết định mua hàng. Trong nhiều trường hợp, khách hàng thậm chí có thể hoàn tất toàn bộ quá trình mua sắm mà không cần bước chân vào cửa hàng vật lý.
Điều này khiến vai trò của mặt bằng bán lẻ không còn giống như trước đây. Cửa hàng không còn là điểm tiếp xúc duy nhất giữa thương hiệu và khách hàng, mà trở thành một trong nhiều điểm chạm trong hành trình mua hàng. Sự thay đổi này đặc biệt rõ rệt trong bối cảnh các nền tảng số ngày càng có khả năng tạo nhu cầu. Một video ngắn có thể khiến khách hàng quan tâm đến một sản phẩm mà trước đó họ chưa từng nghĩ đến. Một bài đánh giá hoặc nội dung chuyên môn có thể giúp khách hàng hình thành niềm tin trước khi đưa ra quyết định mua. Khi khách hàng đã có thể tiếp cận thương hiệu thông qua nhiều kênh khác nhau, doanh nghiệp cần nhìn nhận lại vai trò của cửa hàng vật lý trong chiến lược phát triển dài hạn.
Mặt bằng bán lẻ không biến mất, nhưng vai trò đang thay đổi
Sự phát triển của thương mại điện tử không đồng nghĩa với việc cửa hàng vật lý sẽ mất đi giá trị. Trên thực tế, nhiều thương hiệu lớn trên thế giới vẫn tiếp tục đầu tư vào hệ thống cửa hàng, nhưng mục đích sử dụng mặt bằng đã có sự thay đổi. Nếu trước đây cửa hàng chủ yếu được xem là nơi tạo doanh thu trực tiếp, thì hiện nay nó còn đảm nhận nhiều vai trò khác như xây dựng trải nghiệm thương hiệu, tạo niềm tin và hỗ trợ hệ thống bán hàng đa kênh.
Cửa hàng trở thành nơi trải nghiệm thương hiệu
Trong nhiều ngành hàng, khách hàng không chỉ mua sản phẩm mà còn mua trải nghiệm. Một cửa hàng được thiết kế tốt có thể giúp khách hàng cảm nhận rõ hơn về giá trị thương hiệu, từ không gian, cách trưng bày sản phẩm đến cách nhân viên tư vấn. Ví dụ, với ngành mỹ phẩm, khách hàng có thể mua sản phẩm trực tuyến nhưng vẫn muốn đến cửa hàng để thử sản phẩm, nhận tư vấn về tình trạng da hoặc trải nghiệm không gian thương hiệu. Với ngành thời trang, cửa hàng không chỉ là nơi bán quần áo mà còn thể hiện phong cách sống mà thương hiệu muốn truyền tải. Với ngành F&B, không gian cửa hàng gần như trở thành một phần của sản phẩm khi khách hàng không chỉ đến để ăn uống mà còn tìm kiếm trải nghiệm và cảm xúc.
Cửa hàng giúp doanh nghiệp xây dựng niềm tin với khách hàng
Trong môi trường kinh doanh trực tuyến, niềm tin trở thành một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định mua hàng. Đặc biệt với những sản phẩm có giá trị cao hoặc yêu cầu trải nghiệm trực tiếp, việc sở hữu một địa điểm vật lý có thể giúp doanh nghiệp tạo sự an tâm cho khách hàng. Một thương hiệu có showroom, cửa hàng hoặc trung tâm trải nghiệm thường tạo cảm giác minh bạch và chuyên nghiệp hơn so với một thương hiệu chỉ tồn tại trên môi trường online. Điều này giải thích vì sao nhiều thương hiệu dù đã có doanh số lớn trên các nền tảng thương mại điện tử vẫn tiếp tục duy trì hệ thống cửa hàng vật lý. Mục tiêu không chỉ là bán hàng tại cửa hàng, mà còn là củng cố niềm tin và tăng mức độ gắn kết với khách hàng.
Cửa hàng trở thành một phần trong hệ sinh thái bán hàng đa kênh
Trong mô hình bán lẻ hiện đại, cửa hàng vật lý ngày càng được tích hợp sâu hơn vào hệ thống bán hàng đa kênh.
Một cửa hàng có thể đồng thời đóng vai trò:
- Điểm trải nghiệm sản phẩm.
- Điểm nhận hàng.
- Trung tâm chăm sóc khách hàng.
- Không gian livestream.
- Kho vận hành nhỏ phục vụ giao hàng nhanh.
Thay vì xem online và offline là hai mô hình cạnh tranh, nhiều doanh nghiệp đang kết hợp cả hai để tạo ra trải nghiệm liền mạch cho khách hàng. Khách hàng có thể xem sản phẩm trên mạng xã hội, đặt lịch trải nghiệm tại cửa hàng, mua hàng trực tuyến và nhận hỗ trợ sau mua tại điểm bán. Đây chính là xu hướng bán lẻ đa kênh đang ngày càng phổ biến trên thị trường.
Doanh nghiệp nên lựa chọn mặt bằng như thế nào trong bối cảnh mới?
Khi chi phí mặt bằng ngày càng tăng, bài toán của doanh nghiệp không còn là tìm kiếm vị trí đắt nhất, mà là xác định vị trí đó có tạo ra giá trị tương xứng hay không. Một mặt bằng trung tâm có thể phù hợp với những thương hiệu cần xây dựng hình ảnh cao cấp hoặc phụ thuộc nhiều vào trải nghiệm trực tiếp. Tuy nhiên, với những mô hình kinh doanh khác, việc lựa chọn một vị trí có chi phí thấp hơn nhưng phù hợp với hành vi khách hàng có thể mang lại hiệu quả tốt hơn.
Ví dụ, một thương hiệu thời trang cao cấp có thể cần một cửa hàng tại khu vực trung tâm để duy trì định vị thương hiệu. Ngược lại, một thương hiệu bán sản phẩm tiêu dùng nhanh có thể ưu tiên vị trí gần khu dân cư, tối ưu khả năng giao hàng hoặc đầu tư nhiều hơn vào kênh online. Đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa, việc mở một cửa hàng lớn ngay từ đầu không phải lúc nào cũng là lựa chọn tối ưu. Nhiều thương hiệu hiện nay bắt đầu bằng mô hình online, showroom nhỏ, cửa hàng trải nghiệm hoặc pop-up store trước khi mở rộng hệ thống. Điều quan trọng không nằm ở việc doanh nghiệp sở hữu bao nhiêu mét vuông mặt bằng, mà nằm ở việc mặt bằng đó phục vụ mục tiêu kinh doanh nào.
Xu hướng tương lai: Bán lẻ không còn là cuộc chiến giữa online và offline
Trong tương lai, sự phân chia giữa bán lẻ truyền thống và thương mại điện tử sẽ ngày càng mờ đi. Thay vì lựa chọn giữa cửa hàng vật lý và nền tảng số, doanh nghiệp cần xây dựng một hệ thống kết hợp giữa nhiều kênh khác nhau. Trong hệ sinh thái bán lẻ hiện đại ngày nay, content giúp doanh nghiệp tạo nhận biết và nhu cầu, nền tảng số giúp thương hiệu tiếp cận khách hàng rộng hơn. Dữ liệu giúp doanh nghiệp hiểu hành vi tiêu dùng, trong khi cửa hàng vật lý giúp tạo trải nghiệm và củng cố niềm tin. Khi các yếu tố này kết hợp với nhau, mặt bằng không còn chỉ là nơi tạo ra doanh thu trực tiếp, mà trở thành một tài sản thương hiệu giúp doanh nghiệp xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng.
Kết luận: Mặt bằng đẹp vẫn quan trọng, nhưng cách doanh nghiệp sử dụng nó đã thay đổi
Mặt bằng bán lẻ chưa mất đi giá trị trong kỷ nguyên số, nhưng vai trò của nó đã không còn giống như trước đây. Trong quá khứ, một vị trí đẹp có thể quyết định khả năng tiếp cận khách hàng của doanh nghiệp. Ngày nay, khách hàng có thể tiếp cận thương hiệu thông qua rất nhiều điểm chạm khác nhau trước khi bước vào cửa hàng. Vì vậy, doanh nghiệp không nên chỉ đặt câu hỏi liệu có cần một mặt bằng trung tâm hay không, mà cần xác định cửa hàng vật lý đóng vai trò như thế nào trong chiến lược tổng thể. Những doanh nghiệp bán lẻ thành công trong tương lai có thể không phải là những doanh nghiệp sở hữu những mặt bằng đắt nhất, mà là những doanh nghiệp biết kết hợp hiệu quả giữa không gian vật lý, nền tảng số, nội dung thương hiệu và dữ liệu khách hàng. Bởi trong kỷ nguyên bán lẻ hiện đại, lợi thế cạnh tranh không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp xuất hiện ở đâu, mà nằm ở cách doanh nghiệp tạo ra trải nghiệm và giá trị tại từng điểm chạm với khách hàng.
